Spis treści

# Słownik wyrażeń związanych z Internetem

Jeśli jesteś nowicjuszem w Internecie, napotkasz nieznane terminy: przeglądarka, zakładka, poczta e-mail, strona główna, wyszukiwarka i wiele innych. Aby ułatwić Ci pierwsze kroki, ten glosariusz objaśnia niektóre ważniejsze terminy, które możesz znaleźć w Internecie, intranecie, poczcie i wiadomościach.

## Adres URL

Uniform Resource Locator (URL) wyświetla adres dokumentu lub serwera w Internecie. Ogólna struktura adresu URL różni się w zależności od typu i zazwyczaj ma postać usługa://nazwa_hosta:port/ścieżka/strona#znacznik, chociaż nie wszystkie elementy są zawsze wymagane. Adresem URL może być adres WWW (HTTP), adres pliku lub adres e-mail.

## CMIS

Standard usługi CMIS (Content Management Interoperability Services) definiuje model domeny oraz powiązania usługi Web Services i Restful AtomPub, które umożliwią większą interoperacyjność systemów ECM (Enterprise Content Management). CMIS korzysta z usług sieci Web i interfejsów Web 2.0, aby umożliwić udostępnianie informacji wszystkim protokołom internetowym w niezależnych od dostawców formatach, między systemami dokumentów, wydawcami i repozytoriami w obrębie jednego przedsiębiorstwa i pomiędzy firmami.

## EPUB

EPUB jest standardem dla plików książek elektronicznych z rozszerzeniem .epub, które można pobierać i czytać na urządzeniach takich jak smartfony, tablety, komputery lub czytniki elektroniczne.

EPUB to standard techniczny opublikowany teraz przez Publishing group of W3C. EPUB jest popularnym formatem, ponieważ jest otwarty i oparty na HTML.

Publikacja EPUB jest dostarczana jako pojedynczy plik i jest nieszyfrowanym archiwum zip zawierającym stronę internetową. Zawiera pliki HTML, obrazy, arkusze stylów CSS i inne zasoby, takie jak metadane, multimedia i interaktywność.

## Etykiety

Strony HTML zawierają polecenia dotyczące struktury i formatowania dokumentu, zwane znacznikami. Znaczniki są elementami języka opisu dokumentu HTML umieszczonymi w nawiasach kątowych. Między znacznikiem otwierającym a zamykającym może znajdować się tekst lub odnośniki w postaci hiperłączy. Na przykład tytuły są oznaczane przez znacznik otwierający <h1>i zamykający</h1>. Niektóre znaczniki występują samodzielnie, na przykład <br>, który oznacza podział wiersza, lub <img ...>, który wstawia grafikę do dokumentu.

## HTML

HTML (Hypertext Markup Language) jest językiem kodu dokumentów, który jest stosowany w dokumentach internetowych. Stanowi pochodną SGML i umożliwia połączenie tekstu, grafiki, wideo i dźwięku.

Przy bezpośrednim wpisywaniu poleceń HTML, na przykład podczas wykonywania ćwiczeń zaczerpniętych z jednego z licznych podręczników tego języka, należy pamiętać, że strony HTML są zwykłymi plikami tekstowymi. Dokumenty takie powinny być zapisywane jako Tekst z rozszerzeniem HTM. W tekście nie powinno być znaków przegłosu ani innych znaków specjalnych z rozszerzonego zestawu znaków. Aby ponownie otworzyć zapisany plik w LibreOffice i edytować kod HTML, należy go załadować jako plik Tekst, a nie jako Strony WWW.

W Internecie są dostępne różne źródła dostarczające wstępnych informacji na temat języka HTML.

## HTTP

Protokół HTTP stanowi zapis transmisji dokumentów WWW pomiędzy serwerami i przeglądarkami (klientami).

## Hiperłącze

Hiperłącza są odsyłaczami wyróżnionymi w tekście rożnymi kolorami i aktywowanymi przez kliknięcie myszy. Dzięki hiperłączom osoba czytająca dokument może przejść do określonej informacji w obrębie dokumentu, jak również do powiązanych informacji znajdujących się w innych dokumentach. Powszechna praktyką jest publikowanie hiperłączy do własnej strony domowej lub polecanie innych witryn internetowych.

W LibreOffice możesz przypisać hiperłącza do tekstu, jak również do grafiki i ramek (zobacz ikonę okna dialogowego Hiperłącze na pasku Standardowy).

## Java

Java jest niezależnym od platformy językiem programowania, który szczególnie dobrze sprawdza się w zastosowaniach związanych z Internetem. Wszystkie współczesne systemy operacyjne umożliwiają korzystanie ze stron internetowych i aplikacji korzystających z plików klas Java. Programy napisane w języku Java są zazwyczaj przygotowywane w specjalnym środowisku programistycznym, a następnie kompilowane do „kodu bajtowego“.

## Mapa obrazkowa

Mapa obrazkowa to obraz lub ramka z łączami. Po kliknięciu w określone obszary obrazu lub ramki możliwe jest przejście do celu (URL), z którym powiązany jest obszar. Użyj Edytora map obrazów, aby zdefiniować obszary łączy, adresy URL łączy i odpowiedni tekst, który pojawi się po umieszczeniu wskaźnika myszy nad obszarami.

Dostępne są dwa typy map obrazkowych. Mapa obrazkowa po stronie klienta działa na komputerze klienckim, który pobiera grafikę z Internetu, a mapa obrazkowa po stronie serwera działa na serwerze, który publikuje stronę HTML w Internecie. W przypadku wykonywania po stronie serwera kliknięcie mapy obrazkowej powoduje przesłanie współrzędnych kursora w obrębie obrazka do serwera, po czym następuje odpowiedź specjalnego programu działającego na serwerze. W przypadku wykonywania po stronie klienta kliknięcie aktywnego obszaru na mapie obrazkowej aktywuje URL tak samo, jak w przypadku zwykłego łącza tekstowego. Podczas przesunięcia wskaźnika myszy przez mapę obrazkową adres URL jest wyświetlany poniżej niego.

Istnieją różne sposoby korzystania z map. Można je zapisywać w różnych formatach.

## Formaty map obrazkowych

Mapy bitowe dzielą się na mapy analizowane po stronie serwera (czyli u dostawcy treści internetowej) oraz mapy analizowane przez przeglądarkę zainstalowaną na komputerze osoby czytającej dokument.

## Mapa obrazkowa po stronie klienta

Współczesne mapy obrazkowe po stronie klienta są dużo prostsze w użyciu niż mapy obrazkowe po stronie serwerów. Aktywny obszar obrazu lub ramki jest wskazywany przez wyświetlenie adresu URL z łączem, gdy wskaźnik myszy znajdzie się nad tym obszarem. Mapa obrazkowa jest przechowywana w warstwie pod obrazem i zawiera informacje o regionach, w których znajdują się odnośniki. Jedyna wadą map obrazkowych po stronie klienta, która zresztą z czasem sama zniknie, jest brak ich obsługi przez starsze przeglądarki internetowe.

Podczas zapisywania mapy obrazkowej wybierz typ pliku SIP - StarView ImageMap. Spowoduje to zapisanie mapy obrazkowej bezpośrednio w formacie, który można zastosować do każdego aktywnego obrazu lub ramki w dokumencie. Jeśli jednak chcesz tylko użyć mapy obrazkowej na bieżącym zdjęciu lub ramce, nie musisz zapisywać jej w żadnym specjalnym formacie. Po zdefiniowaniu obszarów wystarczy kliknąć Zastosuj. Nic więcej nie jest potrzebne. Mapy obrazkowe po stronie klienta zapisane w formacie HTML są wstawiane bezpośrednio na stronę w kodzie HTML.

## Mapy obrazkowe po stronie serwera

Dla osoby czytającej stronę internetową mapy obrazkowe po stronie serwera są wyświetlane jako obrazy lub ramki znajdujące się na stronie. Po kliknięciu mapy obrazkowej współrzędne względnej pozycji wskaźnika są przesyłane do serwera. Dzięki specjalnemu programowi serwer określa następny krok. Istnieje kilka niezgodnych ze sobą metod zdefiniowania tego procesu, a dwie najczęściej spotykane to:

- W3C (CERN) HTTP Server (Typ formatu: MAP - CERN)

- NCSA HTTP Server (Typ formatu: MAP - NCSA)

LibreOffice umożliwia tworzenie map obrazkowych dla obu tych metod. Zaznacz odpowiedni format na liście Zapisz jako typ w oknie dialogowym Zapisywanie jako Edytora mapy obrazkowej. Zostaną utworzone osobne pliki map, które należy załadować na serwer. W celu ustalenia, jakie typy map obrazkowych są obsługiwane przez serwer i jak uzyskać dostęp do programu odpowiadającego za ich obsługę należy skontaktować się z operatorem serwera lub administratorem sieci.

## Proxy

Proxy jest komputerem, który w przesyłaniu danych w sieci pełni rolę podobną do schowka systemowego. Przy odwiedzaniu strony internetowej, która została już odwiedzona przez osobę łączącą się z komputera pracującego w tej samej sieci firmowej, serwer proxy umożliwia dużo szybsze wyświetlenie tej strony, pod warunkiem, że wciąż znajduje się ona w jego pamięci. W takim przypadku konieczne jest tylko sprawdzenie, czy w pamięci serwera proxy jest przechowywana najnowsza dostępna wersja żądanej strony. Jeśli tak jest, to zamiast pobierania jej z dużo wolniejszego Internetu strona jest ładowana bezpośrednio z pamięci proxy.

## Ramki

Ramki są przydatne podczas projektowania układu stron HTML. LibreOffice wykorzystuje ramki przestawne, w których można umieszczać takie obiekty, jak: obrazy, pliki filmowe i dźwiękowe. Menu kontekstowe ramki zawiera opcje dotyczące przywracania i edycji jej zawartości. Niektóre z tych poleceń pojawiają się również w menu Edycja - Obiekt po zaznaczeniu ramki.

## SGML

SGML (Standard Generalized Markup Language) to standardowy uogólniony język znaczników. SGML opiera się na koncepcji, że dokumenty zawierają elementy strukturalne i semantyczne, które można opisać bez odnoszenia się do sposobu ich wyświetlania. Faktyczne sposób wyświetlania takiego dokumentu zależy od docelowego nośnika i ustawień stylu. W tekstach posiadających strukturę SGML odpowiada nie tylko za definiowanie struktur (w definicji typu dokumentu - DTD), ale także zapewnia spójność ich stosowania.

HTML jest wyspecjalizowaną aplikacją języka SGML. To oznacza, że większość przeglądarek internetowych obsługuje tylko wąski zakres standardów SGML, a niemal wszystkie systemy obsługujące SGML mają możliwość tworzenia atrakcyjnych stron internetowych. Pierwszy wiersz dokumentu HTML zawsze zawiera polecenie SGML, które określa, że następne linie należą do podzbioru języka HTML.

## WebDAV

Standardowy zestaw niezależnych od platformy rozszerzeń protokołu HTTP, który umożliwia użytkownikom współdzielenie plików i zarządzanie nimi na zdalnych serwerach sieci Web. WebDAV z pomocą metadanych oferuje taką funkcjonalność jak, blokowanie – co zapobiega wzajemnemu nadpisywaniu zmian różnych autorów – manipulację obszarami i zdalne zarządzanie plikami. WebDAV jest także czasami określany jako DAV.

## Wyszukiwarki

Wyszukiwarki są usługami internetowymi działającymi w oparciu o oprogramowanie pozwalające badać ogromne ilości danych przy użyciu słów kluczowych.